Quyền tự do cư trú là một trong những quyền cơ bản của công dân, được các quốc gia thừa nhận và cam kết bảo vệ. Ở Việt Nam, Luật Cư trú năm 2020 với nhiều quy định mới đã góp phần nâng cao hiệu quả trong việc đảm bảo quyền tự do cư trú cho công dân. Tăng cường quản lý nhà nước về cư trú, đảm bảo quyền tự do cư trú là nội dung quan trọng trong bảo đảm quyền con người, quyền công dân theo quy định của Hiến pháp nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
 

Bài viết tiếp cận tranh chấp lao động trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FIE) tại Việt Nam dưới góc độ quyền con người, coi việc giải quyết tranh chấp không chỉ là vấn đề pháp lý - kinh tế mà còn là bảo đảm các quyền cơ bản của người lao động như quyền làm việc, quyền thương lượng và quyền được đối xử công bằng. Từ đó, bài viết đề xuất lồng ghép quản trị nhân quyền vào hệ thống tuân thủ của FIE, xây dựng cơ chế khiếu nại nội bộ, và coi tranh chấp lao động là công cụ thúc đẩy bảo vệ quyền con người, gắn với mục tiêu ổn định môi trường đầu tư và phát triển bền vững.

Trung Quốc hiện có nhiều điều chỉnh về chính sách an ninh đối ngoại từ sau Đại hội XX Đảng Cộng sản Trung Quốc (tháng 10 năm 2022). Các trụ cột quan trọng trong chính sách an ninh đối ngoại của Trung Quốc bao gồm quan điểm an ninh quốc gia tổng thể, cộng đồng chung vận mệnh nhân loại cùng các sáng kiến toàn cầu. Những trụ cột này thể hiện xu hướng kết hợp quyền lực cứng và mềm nhằm mở rộng ảnh hưởng toàn cầu và bảo vệ lợi ích quốc gia Trung Quốc. Bài viết này sẽ góp phần làm rõ những hàm ý chính sách từ sự phát triển của chính sách an ninh đối ngoại Trung Quốc, đặc biệt là những tác động đến khung khổ luật pháp quốc tế và việc bảo đảm an ninh con người trong tương lai.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, quyền văn hoá và trách nhiệm văn hoá trở thành một chủ đề mang tính thời sự. Bài viết làm rõ về quyền và trách nhiệm văn hoá trong kỷ nguyên số từ góc độ lý luận và thực tiễn ở Việt Nam. Từ đó khẳng định, trong kỷ nguyên số, việc xác lập rõ ràng và bền vững mối quan hệ giữa quyền và trách nhiệm văn hóa không chỉ là học thuật, mà là vấn đề sống còn đối với việc bảo vệ lợi ích cộng đồng và duy trì bản sắc văn hoá dân tộc trước các tác động toàn cầu hoá và công nghệ hoá.

Bài viết phân tích cơ sở pháp lý quốc tế về quyền của thế hệ tương lai trong bối cảnh biến đổi khí hậu, với trọng tâm là Ý kiến Tư vấn ngày 23/7/2025 của Tòa án Công lý Quốc tế. Trên cơ sở đó, bài viết đánh giá thực trạng pháp luật và chính sách của Việt Nam, chỉ ra khoảng trống thể chế trong việc bảo vệ quyền lợi liên thế hệ. Tác giả đề xuất định hướng cải cách pháp luật nhằm nội luật hóa nguyên tắc công bằng liên thế hệ, hướng tới một cấu trúc pháp quyền khí hậu bền vững và có trách nhiệm trong dài hạn

Bài viết phân tích khung pháp lý và thực tiễn bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi tại Việt Nam dưới góc độ tiếp cận dựa trên quyền (rights-based approach). Trong bối cảnh Việt Nam có tốc độ già hóa dân số thuộc nhóm nhanh nhất thế giới, tạo ra áp lực lớn lên hệ thống an sinh xã hội và y tế, bài viết đánh giá những thành tựu đạt được và chỉ ra các “khoảng trống” về pháp luật và thực thi. Từ đó, tác giả đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách, pháp luật, đặc biệt là việc triển khai Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 và Nghị quyết 42-NQ/TW nhằm hiện thực hóa quyền sống khỏe mạnh cho người cao tuổi.

Quyền tham gia (bày tỏ ý kiến và được lắng nghe trong mọi vấn đề liên quan đến mình) là một trong những quyền cốt lõi của trẻ em, góp phần thừa nhận địa vị công dân của trẻ em và đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các quyền khác. Hiện nay, các tổ chức quốc tế và học giả đã xây dựng nhiều mô hình đánh giá nhằm hỗ trợ đo lường và nâng cao chất lượng thực thi quyền này. Trên cơ sở giới thiệu một số mô hình quốc tế tiêu biểu, bài viết đề xuất một số gợi mở khả năng vận dụng phù hợp vào bối cảnh Việt Nam để thúc đẩy thực hiện quyền tham gia một cách hiệu quả và bền vững.

Khu vực biên giới Việt - Trung có ý nghĩa chiến lược về kinh tế, quốc phòng nhưng cũng đối mặt với các thách thức phi truyền thống, như buôn lậu và di cư trái phép. Các vấn đề này tác động trực tiếp đến việc đảm bảo các quyền con người cơ bản của cư dân biên giới. Việt Nam chú trọng bảo vệ chủ quyền, phát triển kinh tế vùng biên và hiện đại hóa cửa khẩu. Bài viết phân tích mối quan hệ giữa chính sách biên giới, hạ tầng phát triển và an ninh con người, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm vừa phát triển kinh tế, vừa bảo đảm quyền con người, an ninh con người, chủ quyền và ổn định xã hội ở khu vực này.

Chính sách nhất quán của Nhà nước Việt Nam là bảo vệ và thúc đẩy quyền con người, được thể hiện xuyên suốt trong Hiến pháp, pháp luật và các chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội. Trên cơ sở chính sách nhất quán đó, Việt Nam đã nghiêm túc triển khai các nghĩa vụ và cam kết quốc tế trong lĩnh vực quyền con người... Vì vậy, việc mở rộng hợp tác quốc tế, trong đó các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên được xác định là địa bàn trọng tâm, trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm đảm bảo thực hiện quyền con người một cách hiệu quả hơn trong giai đoạn hiện nay.

Các nền tảng ứng dụng xe công nghệ đã mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển một cách mạnh mẽ ở Việt Nam, nhưng đồng thời cũng đặt ra thách thức đối với nhóm lái xe công nghệ khi quan hệ pháp luật giữa họ và công ty công nghệ chưa rõ ràng nên không được hưởng các quyền lợi cơ bản của người lao động. Bài viết phân tích thực trạng bất cập mà lái xe công nghệ phải đối mặt, cũng như các vấn đề pháp lý đặt ra trong việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của họ. Qua việc đánh giá thực trạng tại Việt Nam và một số quốc gia khác, đề xuất kiến nghị bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các lái xe công nghệ góp phần thúc đẩy nền kinh tế số phát triển một cách bền vững.

Bạo lực gia đình và xâm hại tình dục gây tổn hại nghiêm trọng suốt nhiều thập kỷ, đặc biệt với phụ nữ và trẻ em. Trong thời đại công nghiệp 4.0, các hành vi này càng diễn biến phức tạp, tinh vi hơn. Trước thực trạng này, các quốc gia, bao gồm Việt Nam, đặt ra yêu cầu hoàn thiện pháp luật, tăng cường thực thi biện pháp toàn diện để bảo vệ quyền lợi cho nhóm đối tượng yếu thế. Bài viết phân tích kinh nghiệm pháp luật và giải pháp tại một số quốc gia nhằm rút ra giá trị tham khảo cho Việt Nam góp phần xây dựng một xã hội an toàn, bình đẳng, tiến bộ trong kỷ nguyên số.

Đại dịch đặt ra thách thức lớn khi các biện pháp phong tỏa, giãn cách được áp dụng rộng rãi, ảnh hưởng đến quyền tự do đi lại của người dân. Tuy nhiên, bài viết lập luận rằng việc hạn chế phải bảo đảm tính hợp pháp, cần thiết, tương xứng và tạm thời, đồng thời nhấn mạnh vai trò của pháp luật trong cân bằng giữa bảo vệ sức khỏe cộng đồng và bảo vệ quyền con người. Từ góc nhìn y tế, bài viết góp phần khẳng định tầm quan trọng của một hệ thống pháp lý linh hoạt nhưng vẫn kiên định trong việc bảo đảm quyền tự do đi lại trong thời kỳ khủng hoảng.

Hoạt động từ thiện đang ngày càng thể hiện rõ vai trò trong bối cảnh, diễn biến phức tạp của môi trường và xã hội hiện nay. Tuy nhiên để phát huy tốt hơn nữa vai trò của hoạt động từ thiện tại Việt Nam, đã đến lúc cần phải xem xét tính đồng bộ pháp lý về vấn đề này, trong đó vấn đề bảo đảm quyền tiếp cận thông tin bằng pháp luật là cơ sở cho việc quản lý và vận hành xã hội được hiệu quả. Bài viết sẽ đi vào phân tích, đánh giá, luận giải việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin trong hoạt động từ thiện, nhân đạo ở Việt Nam thông qua các chính sách, pháp luật trong nước và quốc tế, từ đó đưa ra các gợi mở để đảm bảo thực hiện quyền tiếp cận thông tin thực chất và hiệu quả hơn.

Hiện nay, vấn đề quy định ngoại lệ không xâm phạm quyền tác giả dành cho người khuyết tật đã trở thành một chủ đề phổ biến ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ năm 20221 được ban hành cũng bắt đầu ghi nhận nhóm quyền này dành cho người khuyết tật, tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất cập nên chưa tạo được hiệu quả trong áp dụng thực tiễn của quyền. Trong phạm vi bài viết, các ngoại lệ không xâm phạm quyền tác giả dành cho người khuyết tật sẽ được phân tích trên cơ sở tham khảo Luật Bản quyền Nhật Bản, thông qua đó đề ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật tại Việt Nam.

Sự tương đồng và tiến bộ trong quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh,của Đảng Cộng sản Việt Nam với quan điểm của cộng đồng quốc tế hiện đại về quyền con người được thể hiện rõ nét qua sự ghi nhận và tôn trọng sâu sắc đối với con người và phẩm giá con người. Chính vì vậy, việc Việt Nam tham gia ngày càng sâu rộng vào các Điều ước quốc tế về quyền con người thông qua các hoạt động ký kết, phê chuẩn, phê duyệt và gia nhập đã minh chứng cho cam kết mạnh mẽ này.